قلعه "خوابق" مشكات كاشان، بنايي ناشناخته و استوار
كاشان ، خبرگزاري جمهوري اسلامي ۸۷/۶/۲۰
داخلي. فرهنگي. ميراث فرهنگي.
در مزرعه "خوابق" شهر مشكات، از توابع شهرستان كاشان، قلعهاي باشكوه به نام "قلعه خوابق" استوار و پابرجا در دل كوير ايستادهاست.
"قلعه خوابق" يك بناي زيباي تاريخي در مشكات است كه شايد كمتر از آن ياد مي شود.
اين قلعه كه هماكنون، داراي چهار برج استوار و با عظمت است،در ۳۰كيلومتري جاده كاشان قم واقع شدهاست.
وجود قنات و آسياب در كنار قلعه خوابق،نشان از آن دارد كه در گذشتههاي دوراينمحل،مكاني نظامي براي ذخيرهسازي گندم، آسياب و شايد توزيع آرد بوده است.
اين قلعه ديواري قطور و بلند با ارتفاعي حدود ۱۵متر دارد كه بالاي آن با كنگرههايي از خشت و گل به شكل زيبايي تزيين شدهاست.
پنجرههايي بر ديواره اين قلعه، با خشت و گل طراحي شده والبته قسمتهايي از آن بر اثر گذشت زمان و برف و باران از بين رفتهاست.
وجود چندين حفره در ديواره اين قلعه كه به احتمال زياد براي قراردادن لوله تفنگ تعبيه شدهاست و نيز دربهايي در چهار طرف قلعه، گواه آن است كه اين قلعه احتمالا در گذشته كاربردي نظامي نيز داشته و محلي براي ديدهباني و حفاظت از منطقه مشكات و حتي دروازه كاشان را داشتهاست .
متولي و صاحب قلعه خوابق مشكات كه از زمان ساخت اين قلعه اطلاع دقيقي ندارد، ميگويد: زماني كهجدمن"قربانعلي نيك نام" را به اين قلعه تبعيد كرده و يا بنا به رواياتي اين قلعه را به او واگذار كردهاند، به دوره حكومت زنديه ميرسد.
"عباس نيك نام" روز چهارشنبه در گفت و گو با ايرنا، توضيح داد: قربانعلي نيك نام، يكي از سرداران لطفعلي خان زند بوده و بعدازسقوط زنديهاز شيراز به اين قلعه مهاجرت كردهاست.
وي افزود: قربانعلي در شيراز املاكي داشته كه ظاهرا حكومت وقت اين قلعه و بخشي از مزرعه خوابق را به ازاي آن املاك به وي واگذار كردهاست.
نيك نام از كم توجهي به اين اثر تاريخي ابراز تاسف كرد و گفت: قلعه خوابق در اصل شش برج داشتهكهمتاسفانه ۲برج آن در زمان احداث جاده كاشان - قم، بدليل قرار گرفتن در مسير جاده، تخريب شده است.
وي گفت : چهار برج باقيمانده اين قلعه نيز نيازمند مرمت و بازسازي است و هر چه اين امر به تعويق بيافتد، زمان تخريب و فروريزي اين بنا نزديكتر ميشود.
نيك نام ادامه داد: اخيرا شهرداري مشكات براي مرمت و بازسازي اين بنا، با من قراردادي بسته و بودجه ای هم به آن تخصيص داده است.
معاون حفظ و احياي اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري كاشان نيز با بيان اينكه اين قلعه، يكي از قلعههاي قديمي و نسبتا سالم كاشان است، گفت: اين بنا هنوز در فهرست آثار ملي به ثبت نرسيدهاست.
"عليرضا محسنيتبار" در گفت و گو با ايرنا، اظهار داشت: با اقدام كلي كه توسط اين اداره امسال انجام گرفته، اين قلعه نيز در برنامه دفتر فني ثبت آثار ملي كاشان، در مرحله شناسايي مقدماتي است.
وي افزود: در اجراي اين برنامه، اكيپي براي شناسايي قلعههاي اطراف كاشان در نظر گرفته شدهاست، تا در صورت واجد شرايط بودن آنها،همزمان با شناسايي، كار مستندنگاري آنها نيز صورت گيرد و قلعه خوابق نيز يكي از اين قلعههاست.
محسني تبار يادآور شد: اين اداره تمام تلاش خود را براي بالابردن آمار بناهاي ثبتي اين شهرستان به كار گرفتهاست.
وي، تعداد بناهاي ثبت شده در فهرست آثار ملي كاشان را بيش از ۲۰۰اثر ذكر كرد و افزود: هم اكنون حدود ۳۰اثر تاريخي اين شهرستان براي ثبت در فهرست آثار ملي پيشنهاد شدهاست.
عكس از : مهدی جلالی


